Φιλιππίνες: κατά πόσο η ανθρωπιστική βοήθεια θα συνεισφέρει στην επίλυση της ανθρωπιστικής κρίσης;

 

Επιζών περπατάει ανάμεσα στα συντρίμμια στη Tacloban.

Επιζών περπατάει ανάμεσα στα συντρίμμια στη Tacloban.

Για μια ακόμη φορά μια από τις φτωχότερες περιοχές του πλανήτη βρέθηκε στο προσκήνιο ολόκληρου του κόσμου εξαιτίας μιας τραγικής φυσικής καταστροφής. Συνέβη στην Αϊτή, στις 24 Ιανουαρίου 2010 με τον καταστροφικό σεισμό των 7 ρίχτερ και τον αριθμό των νεκρών να ανέρχεται στους 159.000. Συνέβη ξανά, με τον τυφώνα Χαϊγιάν (Haiyan) ή Γιολάντα (Yolanda), όπως είναι γνωστός στις Φιλιππίνες, στις 8 Νοεμβρίου 2013 κηρύσσοντας ουσιαστικά τη χώρα σε κατάσταση εθνικής καταστροφής. Μέχρι στιγμής ο τυφώνας στοίχησε τη ζωή σε 3.974 ανθρώπους και άφησε 1,186 αγνοούμενους σύμφωνα με ανακοίνωση του Γραφείου Συντονισμού Ανθρωπιστικών Υποθέσεων του Ο.Η.Ε, ενώ πολλές περιοχές δεν έχουν ακόμη δεχθεί σημαντική βοήθεια παρά τη μαζική διεθνή προσπάθεια αρωγής.

Από χτες αμερικανικά στρατιωτικά ελικόπτερα μεταφέρουν βοήθεια την οποία χρειάζονται ιδιαίτερα οι κάτοικοι στις απομακρυσμένες περιοχές των κατεστραμμένων από τον τυφώνα κεντρικών Φιλιππινών. Η κυβέρνηση των Φιλιππίνων παρουσίασε χτες, μια πύλη διαδικτύου  η οποία έχει ως σκοπό να διευκολύνει τη διαφάνεια της εξωτερικής βοήθειας με το όνομα «Foreign Aid Transparency Hub» (http://www.gov.ph/faith/) επιτρέποντας στο κοινό να επιβλέπει τις ανθρωπιστικές δωρεές προς τη χώρα. Σύμφωνα με τον Υφυπουργό οικονομικών Richard Bon Moya «η πρωτοποριακή αυτή κίνηση έχει ως στόχο τη διασφάλιση της διαφάνειας και της υπευθυνότητας στη διαχείριση  των ανθρωπιστικών δωρεών» (www.philstar.com).

Αδιαμφισβήτητα οι αρχές των Φιλιππίνων καθώς και οι διεθνείς υπηρεσίες αρωγής βρίσκονται αντιμέτωπες με μια εντεινόμενη ανθρωπιστική κρίση, καθώς ο αριθμός των ανθρώπων που έχουν εκτοπιστεί εξαιτίας της καταστροφής υπολογίζεται τώρα σε 4.000.000 από 900.000 που υπολογίζονταν στα τέλη της προηγούμενης βδομάδας. Ωστόσο, η ανθρωπιστική κρίση στη κοινωνία των Φιλιππίνων, προϋπήρχε στα θεμέλια συγκρότησης της, προτού ακόμα η φυσική καταστροφή κάνει την εμφάνιση της. Τα τέσσερα τελευταία χρόνια η χώρα πλήττεται από τη διαμάχη κυβέρνησης και ανταρτών. Πιο συγκεκριμένα, από τη διαμάχη μεταξύ ισλαμιστών αυτονομιστών και κυβερνητικών δυνάμεων που διαρκεί τέσσερις δεκαετίες, υπολογίζεται ότι περισσότεροι από 120.000 άνθρωποι έχουν σκοτωθεί και 2 εκατομμύρια εγκατέλειψαν τις νότιες περιοχές των Φιλιππίνων. Πέρυσι, υπογράφει συμφωνία μεταξύ των ανταρτών που ανήκουν στην αυτονομιστική οργάνωση Μορό και της κυβέρνησης, η οποία προϋπέθετε την αυτονομία του νησιού Μιντμπάο και την ενίσχυση των πολιτικών δικαιωμάτων των Μουσουλμάνων. Παρόλα ταύτα, ο επικεφαλής τους στην περιοχή, κατηγορεί την κυβέρνηση, ότι δεν τήρησε τα συμφωνηθέντα.

Είναι κατανοητό και θεμιτό βέβαια το ενδιαφέρον του κόσμου να στράφηκε τη δεδομένη και όχι κάποια προηγούμενη στιγμή προς τις Φιλιππίνες. Αυτό που θα πρέπει να διασφαλιστεί ωστόσο είναι ότι η γενναιοδωρία του κόσμου θα βρει αντίκρισμα στους ανθρώπους αυτούς που απεγνωσμένα τη χρειάζονται. Για την προσπάθεια  αναδομήσεις των Φιλιππίνων, θα πρέπει να ληφθούν σοβαρά υπ’ όψιν   παρόμοιες προσπάθειες ανάκαμψης από βιβλικές καταστροφές, όπως ήταν ο πρόσφατος σεισμός στην Αϊτή το 2010 και το καταστροφικό τσουνάμι που έπληξε την Ινδονησία το 2004.

Σύμφωνα με την ανεξάρτητη έκθεση από τον Συνασπισμό Αξιολόγησης για το Τσουνάμι, «η συνολική χρηματοδότηση ήταν πάνω από 7.100 δολάρια για κάθε άτομο που έχει προσβληθεί» (http://www.ft.com). Ακόμη όμως και με αυτή την υπέρογκη χρηματοδότηση (ή ίσως και εξαιτίας αυτής), η μέριμνα προς στους πληγέντες της καταστροφής χαρακτηρίζεται χαοτική. Χιλιάδες αναφορές έχουν γραφτεί, οι οποίες καταδεικνύουν την έλλειψη συνεργασίας και τον αθέμιτο ανταγωνισμό μεταξύ των φιλανθρωπικών οργανώσεων. Το αποτέλεσμα, είναι κακοφτιαγμένες κατοικίες και  αποχωρητήρια στρατού σε ακατάλληλες περιοχές. Ενδεικτικό είναι ότι ένα χρόνο μετά την καταστροφή περισσότεροι από 100.000 άνθρωποι διέμεναν σκηνές. Ο Ερυθρός Σταυρός αναφέρει, ότι οι υπήρχε τεράστιος αριθμός γιατρών αλλά ταυτόχρονα πολύ μεγάλη έλλειψη σε μαίες  στις επαρχίες της Ινδονησίας. Παιδιά αρρώστησαν με συμπτώματα ιλαράς, αφότου είχαν εμβολιαστεί τρεις φορές από τρεις διαφορετικούς ΜΚΟ, καθώς κανείς δεν κρατούσε αρχείο με τα παιδιά που είχαν εμβολιαστεί.

Αντίστοιχη χαοτική κατάσταση επικράτησε και έξι χρόνια αργότερα, μετά το καταστροφικό σεισμό στην Αϊτή. Το ποσό που συγκεντρώθηκε από τις ανθρωπιστικές δωρεές αγγίζει τα 10 δις. δολάρια. Οι αρχικοί αποδέκτες του χρηματικού ποσού  ήταν ΜΚΟ κυρίως των Η.Π.Α και της Ευρώπης. Ωστόσο διατίθενται ελάχιστα δημόσια έγγραφα που να εξηγούν τον τρόπο διαχείρισης των χρημάτων αυτών.  Σχεδόν τέσσερα χρόνια μετά το σεισμό, δεν υπάρχουν αποδείξεις ικανοποιητικής ανάκαμψης της χώρας: ακόμη και η πρωτεύουσα της Αϊτής πλήττεται μέχρι και σήμερα από την έλλειψη δρόμων, τρεχούμενου νερού, ηλεκτρικού ρεύματος, ενώ 200.000 με 400.000 υπολογίζονται οι κάτοικοι που ζουν σε σκηνές.

Διαμάχες για το αν η χώρα ήταν επαρκώς προετοιμασμένη και αν οι ενέργειες που έγιναν μετά το χτύπημα του τυφώνα, ήταν συντονισμένες ή χαοτικές έχουν ξεσπάσει στο πολιτικό πεδίο των Φιλιππίνων . Αυτή ωστόσο αποτελεί μια από τις μεγαλύτερες προκλήσεις που η χώρα καλείται να αντιμετωπίσει τη δεδομένη στιγμή: να αποφευχθούν τα προηγούμενα παραδείγματα κακοδιαχείρισης και έλλειψης συνεργασίας από μεριάς της κυβέρνησης και των ΜΚΟ και να επιτευχθεί η πολυπόθητη διαφάνεια.

Στέλα Λυμπερίδου

Πηγές: ΑΠΕ-ΜΠΕ, Washingtonpost.com, Financial Times, e-net.gr

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: