Η συζήτηση περί του αγωγού TAP

Πανηγυρισμοί ή προβληματισμοί; Τι από όλα πρέπει να συνοδεύει την υλοποίηση της κατασκευής του αγωγού TAP, του κύριου φορέα παροχής φυσικού αερίου της Ευρώπης, ο οποίος θα διέρχεται κυρίως μέσω Ελλάδας;

xartis TAP

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Όπως όλα τα μεγάλα ζητήματα που άπτονται οικονομικά, γεωπολιτικά, αλλά και κοινωνικά ζητήματα, δεν έχουν μια μονοσήμαντη απάντηση. Σε αυτή την περίπτωση η ειρηνευτική δημοσιογραφία, μπορεί να θέσει ορισμένους προβληματισμούς, χωρίς να αφορίζει ή να αποθεώνει, συγκεράζοντας κατά το δυνατόν αντικρουόμενες απόψεις ή απομονώνοντας ακραίες αντιλήψεις.

Ο ορισμός

Πως περιγράφει η κοινοπραξία κατασκευής του αγωγού στην ιστοσελίδα της, το ίδιο της το έργο:

«Ο Aδριατικός Αγωγός (Trans Adriatic Pipeline – TAP) είναι ένα έργο αγωγού φυσικού αερίου. Ο αγωγός θα ξεκινάει από την Ελλάδα, θα διασχίζει την Αλβανία και την Αδριατική Θάλασσα και θα καταλήγει στα παράλια της Νότιας Ιταλίας, επιτρέποντας την άμεση ροή του φυσικού αερίου από την περιοχή της Κασπίας προς τις ευρωπαϊκές αγορές. Ο TAP θα μεταφέρει φυσικό αέριο από το τεράστιο κοίτασμα Shah Deniz II στο Αζερμπαϊτζάν, μέσω της Ελλάδας και της Αλβανία και διασχίζοντας την Αδριατική στη νότια Ιταλία και στη Δυτική Ευρώπη.

96571cfdf9

Ο TAP προσφέρει τη συντομότερη διαδρομή από την περιοχή της Κασπίας προς τις πιο ελκυστικές αγορές της Ευρώπης με το πιο ανταγωνιστικό τιμολόγιο. Το έργο έχει σχεδιαστεί ώστε η μεταφορική του ικανότητα να επεκταθεί από 10 στα 20 δισ. κυβικά μέτρα ετησίως, ανάλογα με την παραγωγή και τη ζήτηση. Ο TAP επιτρέπει επίσης την ανάπτυξη φυσικών χώρων αποθήκευσης αερίου στην Αλβανία για να διασφαλίσει περαιτέρω την τροφοδοσία των ευρωπαϊκών αγορών στην περίπτωση διακοπών κατά τη λειτουργία του. Ο TAP θα προωθήσει την οικονομική ανάπτυξη και τη δημιουργία θέσεων εργασίας κατά μήκος της διαδρομής του αγωγού και είναι ο μόνος αγωγός του Νοτίου Διαδρόμου που δεν εξαρτάται από δημόσια χρηματοδότηση.» Υπενθυμίζεται ότι το έργο προβλέπεται να αρχίσει να κατασκευάζεται το 2015 και να αρχίσει τις μεταφορές φυσικού αερίου από το 2019.

 Οι διευκρινίσεις

xartis posothtwnΓια να επικυρωθεί η πολιτική συμφωνία των εμπλεκόμενων κρατών με την κοινοπραξία των εταιρειών που αναλαμβάνουν το εργό απαιτείται και η έγκριση της από τη Βουλή και ειδικότερα η υπερψήφιση του νομοσχεδίου για την κύρωση της Συμφωνίας Φιλοξενούσας Χώρας μεταξύ της Ελλάδας και της Trans Adriatic Pipeline AG, σχετικά με την κατασκευή και λειτουργία του αγωγού ΤΑΡ, το οποίο κατατέθηκε στη Βουλή στις 22 Νοεμβρίου 2013 στη Βουλή.  Στην εισηγητική έκθεση του νομοσχεδίου τονίζεται μεταξύ άλλων ότι:

«Με την πρόβλεψη σημείων διασύνδεσης του αγωγού µε το ελληνικό σύστημα μεταφοράς καθίσταται δυνατή η διοχέτευση φυσικού αερίου στην ελληνική αγορά. Η Ελλάδα θα είναι η πρώτη ευρωπαϊκή χώρα η οποία θα παραλάβει αζέρικο αέριο µέσω του ΤΑΡ. Η δυνατότητα προμήθειας της ελληνικής αγοράς µε φυσικό αέριο µέσω του αγωγού TAP σημαίνει µία πρόσθετη πηγή εφοδιασμού ενέργειας, άρα αύξηση των επιλογών και της διαπραγματευτικής δύναμης της χώρας έναντι των προμηθευτών της. Το έργο συντελεί στη γεωπολιτική αναβάθμιση της θέσης της Ελλάδας στον διεθνή ενεργειακό χάρτη, καθώς την καθιστά σημαντικό ενεργειακό κόμβο και κέντρο ενεργειακών εξελίξεων όσον αφορά στη διαμετακόμιση φυσικού αερίου στην περιοχή της νοτιανατολικής Ευρώπης. Σε ό,τι αφορά στο φορολογικό καθεστώς, η συμφωνία προβλέπει τρεις περιόδους, ανά δεκαετία αρχής γενομένης από την έναρξη της εμπορικής λειτουργίας του αγωγού. Σε κάθε δεκαετία θα εφαρμόζεται σταθερά ο εκάστοτε φορολογικός συντελεστής που ισχύει, με τον περιορισμό ότι οι φόροι δεν μπορεί να υπερβαίνουν ή να υπολείπονται περισσότερο από 20% σε σχέση με αυτούς που προκύπτουν από την εφαρμογή του σημερινού φορολογικού καθεστώτος.Σύμφωνα με την έκθεση του Γενικού Λογιστηρίου τα έσοδα του Δημοσίου από τη φορολογία εισοδήματος της κοινοπραξίας εκτιμώνται κατά την πλήρη λειτουργία του έργου και εφεξής (δηλαδή στο διάστημα 2019- 2042), περίπου 15,6 εκατ. ευρώ, ετησίως. Κατά το κατασκευαστικό στάδιο (2015- 2018) τα έσοδα εκτιμώνται αντίστοιχα σε 390.000 ευρώ τον χρόνο».

Περισσότερες διευκρινίσεις επί του έργου, έδωσε το υπουργείο Περιβάλλοντος στις 27 Νοεμβρίου 2013, δια των προϊσταμένων του, στην αρμόδια επιτροπή της Βουλής που εισηγείται το θέμα στην ολομέλεια (να σημειωθεί ότι υπερψήφισαν η ΝΔ και το ΠΑΣΟΚ, με τον ΣΥΡΙΖΑ, τη ΔΗΜΑΡ και τους Ανεξάρτητους Έλληνες να επιφυλάσσονται να τοποθετηθούν στην Ολομέλεια, εκφράζοντας αντιρρήσεις σε άρθρα του νομοσχεδίου. Καταψήφισαν το ΚΚΕ και η Χρυσή Αυγή.

pipelineΕιδικότερα, διευκρινίστηκε ότι Το ελληνικό Δημόσιο έχει λάβει μέριμνα μόλις κατασκευαστεί ο αγωγός να έχει δυνατότητα να αγοράσει ποσοστό έως 5% του ΤΑP. Ο υπουργός ΠΕΚΑ κ. Μανιάτης έκανε λόγο για «εθνική επιτυχία» επισημαίνοντας, ότι η Ελλάδα είχε απέναντί της μεγαθήρια σαν τον Ναμπούκο, ο οποίος αγνοούσε την Ελλάδα και από Τουρκία πήγαινε Βουλγαρία, Ρουμανία και στη συνέχεια στην Αυστρία. «Ο πόλεμος με τα συμφέροντα ήταν πολύ συγκεκριμένος και σύμμαχο είχαμε μόνο την Ιταλία και απέναντί μας είχαμε τότε τις ΗΠΑ και την Ε.Ε. Το γεγονός, ότι ο νότιος διάδρομος μεταφοράς φυσικού αερίου περνά από την Ελλάδα και δεν την αγνοεί όπως κάποιοι μια δεκαετία σχεδίαζαν είναι μια εθνική επιτυχία» είπε χαρακτηριστικά. Επίσης, ο υπουργός πρόσθεσε ότι η Ελλάδα στήριξε και στηρίζει τον Μπουργκάς – Αλεξανδρούπολη και δεν αποδέχεται την απόφαση της Βουλγαρίας, ότι το έργο δεν θα συνεχιστεί.Διευκρινίζοντας σημεία της συμφωνίας, αναφέρθηκε ότι αυτή ουδεμία σχέση θα μπορούσε να έχει με όρους που συνδέονται με την προμήθεια αερίου διότι η εταιρεία του ΤΑP που διαχειρίζεται τον αγωγό ούτε αγοράζει, ούτε πωλεί αέριο, παρά μόνον διαθέτει δυναμικότητα του αγωγού για την μεταφορά του. Η εταιρεία, υποχρεώνεται επίσης να διασφαλίσει πως – στο βαθμό που αυτό είναι συμβατό με το ευρωπαϊκό δίκαιο – δεν θα υπάρξει καμία διάκριση σε βάρος των ελληνικών εταιρειών και πως οι πλειοδότες των διαγωνισμών που θα διεξαχθούν θα γνωρίζουν τα πλεονεκτήματα που θα προσφέρουν οι ελληνικές εταιρείες σχετικά με την περάτωση του έργου. Απαντώντας σε σχετικές παρατηρήσεις βουλευτών, εξήγησε, ότι δεν προβλέπονται τέλη διέλευσης για κανέναν από τους κύριους διασυνδετήριους αγωγούς της Ε.Ε., που είναι σήμερα εγκατεστημένοι.

Τα θετικά

1)    Γεωπολιτική σημασία αποκτά η χώρα μας, από τη διέλευση του ΤΑP, όχι μόνο από το γεγονός ότι θα μπορούσε να παρακαμφθεί εντελώς, αλλά και με την μελλοντική ανάδειξη της Ελλάδας σε ενεργειακό κόμβο, αν αξιοποιηθούν διαμέσου του εδάφους της τα κοιτάσματα φυσικού αερίου από Ισραήλ, Κύπρο και ελληνική επικράτεια.

2)    Άγνωστο σε ποιο βαθμό, αλλά είναι ευνόητο ότι θα απορροφηθούν θέσεις εργασίας από το εγχώριο δυναμικό, εξειδικευμένο ή ανειδίκευτο.

3)    Παρά τη διαφαινόμενη έλλειψη δεσμεύσεων, εύλογα θα διασφαλίσουμε κάποια ποσότητα φυσικού αερίου για τη χώρα μας. Σε αυτή την περίπτωση προσδοκούμε και σε μείωση της τιμής του στην εγχώρια κατανάλωση.

4)    Οι ενεργειακές διασυνδέσεις που θα δημιουργηθούν με άλλες βαλκανικές χώρες (η υπάρχουσα με Αλβανία και η μελλοντικά σχεδιαζόμενη με Βουλγαρία), μπορούν να αποτελέσουν εφαλτήριο για άλλες συμφωνίες.

5)    Για πολλούς από τους 25-30.000 ιδιοκτήτες γης οι αποζημιώσεις από τη διέλευση του αγωγού μπορούν να αποτελέσουν σημαντική οικονομική βοήθεια σε μια περίοδο κρίσης.

6)    Βάσει εκτιμήσεων του Ινστιτούτου Οικονομικών και Βιομηχανικών Ερευνών (ΙΟΒΕ), στη διάρκεια ζωής του έργου, το ελληνικό δημόσιο θα ωφεληθεί με περίπου 1,2 δισ. ευρώ (σ.σ. χωρίς να υπολογίζεται η προστιθέμενη αξία που θα προκύψει, η οποία εκτιμάται σε 18 δισ. ευρώ).Ενδεικτικά τα άμεσα οικονομικά οφέλη είναι 15 ,6 εκατ. ευρώ ετησίως από τους φόρους (για το διάστημα 2019-2042).

meletes periballontrikwn epiptwsewn TAP Ο αντίλογος

1)    Μήπως απλώς «ισοφαρίζουμε» το γεωπολιτικό «φιάσκο» του αγωγού Μπουργκάς-Αλεναδρούπολης και αν δεν αξιοποιηθούν μέσω Ελλάδας τα κοιτάσματα Ισραήλ και Κύπρου θα μείνουμε απλώς με έναν αγωγό όπου θα διέρχεται τράνσιτ φυσικό αέριο;

2)    Καμία δέσμευση δεν υπάρχει για το ύψος των εργαζομένων που θα απασχοληθούν από το ελληνικό εργατικό δυναμικό και δη των ανειδίκευτων εργατών.

3)    Η εταιρεία είναι κατασκευαστική, άρα δεν υπάρχει καμία δέσμευση για το ποιες ποσότητες αερίου μπορούν να διοχετευθούν στη χώρα μας. ‘Άρα μετέωρο και το επιχείρημα της ενδεχόμενης μείωσης τιμής.

4)    Θα δεσμευτούν 50.000 στρέμματα γης, που μπορεί να είναι εύφορα και με αποδοτικές καλλιέργειες, για χρονικό διάστημα 30 περίπου χρόνων. Ο αγωγός θα περάσει κοντά σε περιοχές NATURA, αρχαιολογικούς χώρους προκαλώντας εύλογη ανησυχία. (Διαβάστε τη Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων και Κοινωνικών Επιπτώσεων για την Ελλάδα)

5)    Τα άμεσα οικονομικά οφέλη των φόρων ίσως είναι ψίχουλα σε αυτά που θα μπορούσαμε να αποκομίσουμε αν κάναμε πιο σωστή διαπραγμάτευση, ενώ δεν πήραμε άλλα ανταλλάγματα.

6)    Βάλαμε στο γεωπολιτικό παιχνίδι την Αλβανία, που θα φιλοξενήσει δεξαμενές φυσικού αερίου και θα αρχίζει από το έδαφος της δυο αγωγοί-διακλαδώσεις προς Κόσοβο – Κροατία και Σκόπια-Σερβία,

Ενδεικτικά σχετικό δημοσίευμα με τα υπέρ και τα κατά του έργου μπορείτε να δείτε εδώ.

Δημήτρης Αθανασόπουλος

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: